TES Nedir? Maaşlardan %3 Zorunlu Kesinti Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Çalışanların gündeminde son dönemde Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) var. Planlanan modele göre maaşlardan her ay %3 oranında kesinti yapılarak kişisel bir fon birikimi oluşturulacak. Peki bu sistem nasıl işleyecek, çalışan ve işveren için ne anlama geliyor?

TES’in kısa özeti

• Amaç: Emeklilik döneminde ek gelir yaratmak için düzenli birikim sağlamak.

• Kesinti: Çalışanın brüt maaşından %3 oranında zorunlu kesinti.

• İşveren katkısı: Aynı oranda (%3) ek katkı planlanıyor.

• Fon mantığı: Biriken tutarlar çalışanın adına açılan TES hesabında değerlendirilecek.

• Uygulama takvimi: Program duyurularında, 2026 ikinci çeyrek hedefi öne çıkıyor.

Not: Nihai esaslar ve takvim, yayımlanacak mevzuatla netleşecektir.

Sistem nasıl işleyecek?

• Biriktirme dönemi: Çalışanların biriken tutara erişebilmesi için asgari 10 yıl sistemde kalması öngörülüyor.

• Ödeme şekli: Emeklilik döneminde birikime toplu para veya düzenli maaş olarak erişim seçenekleri gündemde.

• Yaş şartı: Emekliliğe erişim için kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş sınırı planlarda yer alıyor.

• SGK’dan bağımsız: TES, mevcut sosyal güvenlikten ayrı bir tamamlayıcı model olarak kurgulanıyor.

Kıdem tazminatıyla ilişkisi

Resmî açıklamalarda, kıdem tazminatında kazanılmış hakların korunacağı ifade ediliyor. Yani; TES, kıdemin yerine geçen bir sistem değil, yanına eklenen birikim mekanizması olarak anlatılıyor.

İşverenler için ne anlama geliyor?

• Maliyet: Çalışanın kesintisine paralel %3 işveren katkısı gündemde.

• Bütçe etkisi: Ücret zamları, performans primleri ve yan hak planlamaları bu yeni yükle birlikte yeniden kurgulanabilir.

• İK süreçleri: Katkıların doğru ve zamanında yatırılması için bordro/finans entegrasyonları önem kazanacak.

BES’ten farkı ne?

BaşlıkBES (Otomatik Katılım)TES (Planlanan)KatılımOtomatik, cayma hakkı varZorunlu kesinti öngörülüyorOranÇalışanın tercihlerine göre değişebilirSabit %3 çalışan + %3 işverenDevlet katkısıMevzuata göre belirlenirPlanlamada %30 devlet katkısı vurgulanıyorModelEsnekStandart ve zorunlu yapıya daha yakın

Çalışanlar için pratik etkiler

• Net ücret algısı: Aylık bordroda %3 kesinti görülecek; ancak bu tutar kişisel emeklilik birikimi olarak adınıza değerlenecek.

• Uzun vadeli kazanç: İşten ayrılma/çıkış senaryolarında sürelere ve mevzuata bağlı erişim koşulları önemli olacak; plan yaparken bu detayları dikkate alın.

• Fon tercihi ve şeffaflık: Fonların performansı, masraf yapısı ve raporlama şeffaflığı kritik olacak.

Sık sorulanlar

1) Sistemden vazgeçebilir miyim?
Planlamada TES’in zorunlu bir model olacağı ifade ediliyor. Detaylar yürürlüğe girecek mevzuatla netleşecek.

2) İş değiştirirsem birikimim ne olur?
TES bireysel hesap mantığıyla çalıştığından, birikimler kişisel hesabınızda kalır. Taşıma/izleme prosedürleri düzenleme ile açıklanacak.

3) Kıdem tazminatım etkilenir mi?
Yetkili açıklamalarda kazanılmış hakların korunacağı belirtiliyor. Ancak uygulama esasları yönetmelik ve kanunlar yayımlandığında kesinlik kazanacak.

Son söz

TES, çalışanlar için zorunlu birikim ve emeklilikte ek gelir perspektifi sunarken, işverenlere de ek bütçe planlaması getiriyor. Uygulama takvimi yaklaşırken; bordro simülasyonları yapmak, fon seçeneklerini ve mali etkileri şimdiden değerlendirmek faydalı olacaktır.

Uyarı: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Karar almadan önce güncel mevzuat ve resmî duyuruları takip edin; gerekli durumlarda uzman görüşü alın.